ترکیب بدنی چیست؟ چگونه می توانیم آن را اندازه گیری کنیم؟

ترکیب بدنی

ترکیب بدنی چیست؟

همه ما به دنبال اعداد و ارقام روی ترازو ها هستیم تا ببینیم وضعیت سلامت ما چگونه است. با این حال معیارهای دیگری وجود دارد که در حقیقت نشان دهنده  های بهتری از تناسب و سلامت هستند. اصلی ترین این معیار ها ترکیب بدنی است.

تفاوت بین ترکیب بدنی و وزن

یک ترازوی استاندارد یک اندازه را به ما می دهد و آن وزن کل بدن است. مقیاس ترکیب بدنی این وزن کل را به المان های مختلف تشکیل دهنده اش می شکند. ترکیب بدنی شما سه جز اصلی دارد: چربی، جرم بدن بدون چربی( عضله، استخوان و ارگان های بدن) و آب. درصد هرکدام از اینها برای هر شخص با توجه به جنسیت ( مردها عضله بیشتری دارند و زنها چربی بیشتر) و سن ( در مجموع با بالا رفتن سن عضله کمتر می شود) تفاوت دارد.

مشخصا در کاهش وزن شما می خواهید چربی از دست بدهید. با استفاده از یک ترازوی معمولی شما قادر به دریافتن این موضوع نخواهید بود و نمی توان فهمید که آیا درست به سمت هدف پیش می روید یا خیر. در اینجا نیاز به مقیاس ترکیب بدنی داریم. بیشتر ترازوهای ترکیب بدنی درصد چربی وزن بدن را می دهد که برای کاهش وزن بسیار کمک کننده است.

اجزای ترکیب بدنی چیست؟

چربی بدن

داشتن چربی بدن برای حفظ دمای بدن، انعطاف پذیری مفاصل و محافظت از ارگان های داخلی بدن ضروری است. انرژی یا کالری بدن ما از مواد غذایی که می خوریم به دست می آید. توسط فعالیت های فیزیکی و بدنی می توان انرژی سوزاند.  اگر نسبت به انرژی که می سوزانید کالری بیشتری مصرف کنید این کالری اضافه در سلول های چربی ذخیره می شود. به عبارت دیگر چربی اضافه بدن از کالری که تبدیل به انرژی نشده است می آید.

گرچه بدن برای سلامت به چربی نیاز دارد اما مقدار زیاد چربی می تواند به طور بلند مدت به سلامتی ضربه بزند. کاهش لایه های اضافه چربی می تواند مستقیما خطر مواردی مانند فشار خون بالا، بیاری های قلبی، دیابت نوع ۲ و سرطان را کاهش بدهد.
از سوی دیگر مقدار خیلی کم چربی سبب پوکی استخوان در آینده و احتمال قاعدگی نامنظم و ناباروری در زنان را دارد.

حجم عضله

حجم عضله شامل عضله های اسکلتی، عضلات نرم، عضلات قلب و گوارش و آب ذخیره در این عضلات می شود. عضلات مانند یک موتور با مصرف انرژی کار می کنند.

با افزایش حجم عضله، نرخ سوزاندن کالری هم افزایش می یابد که به BMR ( نرخ پایه متابولیک) سرعت می دهد. بنابراین کمک می کند که چربی اضافه را بسوزانید و با سلامت وزن خود را کاهش دهید. اگر شما خیلی سخت ورزش کنید جرم عضله هایتان زیاد می شود و ممکن است به افزایش وزن بیانجامد. به همین جهت نظارت مرتب بر ترکیب بدنی لازم است تا تاثیر ورزش بر جرم عضله ها را مشاهده کنید.

وزن آب

آب بدن یک بخش ضروری برای سلامت است که دمای بدن را تنظیم می کند. بیشتر از نصف بدن از آب تشکیل شده است. ما مرتبا در حال از دست دادن آب بدنمان هستیم و جایگزین کردن آن بسیار مهم است. میزان آب مورد نیاز روزانه برای هر شخص متفاوت است و به شرایط آب و هوایی و میزان فعالیت فیزیکی بستگی دارد. نوشیدن مرتب آب به بالا نگاه داشتن سطح تمرکز، عملکرد ورزشی و سلامت عمومی کمک می کند.

افراد با تجربه پیشنهاد می کنند که روزانه حداقل دو لیتر مایع، ترجیحا آب، بنوشیم. اگر در حال ورزش هستید برای بهبود عملکرد باید مقدار آبی که مصرف می کنید را افزایش دهید.

دانستن ترکیب بدنی چگونه به ما کمک می کند

آنالیز ترکیب بدنی یک موضوع پرطرفدار در پزشکی و تناسب اندام است. زیرا که یک ارزیابی برای کل بدن بوده و برنامه و طرح کلی برای ارتقای سلامتی می دهد. یک ترازو تنها بخشی از این ماجرا را در اختیار شما قرار می دهد. استفاده از یک معیار ترکیب بدنی برای اندازه گیری چربی بدن در طول زمان یک کمک بزرگ در برنامه کاهش وزن شما خواهد بود. همچنین شما را با انگیزه و موفق نگه میدارد.

یک ترکیب بدنی سالم چیست؟

شورای ورزش امریکا (ACE) آمار زیر را برای جمعیت های مختلف ارائه کرده است

درصد چربی ایده آل
توضیحمردهازنها
ورزشکاران۶-۱۳ %۱۴-۲۰%
متناسب۱۴-۱۷%۲۱-۲۴%
متوسط۱۸-۲۴%۲۵-۳۱%
چاق۲۵%+۳۲%+

چه عواملی بر ترکیب بدنی شما اثر می گذارد؟

سن: اگر تمرین های کافی وزنی انجام نشود با افزایش سن حجم عضلات کم می شود.

جنسیت: زنها چربی بدنی بیشتری نسبت به مردان به خاطر آمادگی برای بارداری و بچه داری دارند.

ژنتیک: نقش ژنتیک در لاغر یا استعداد چاقی داشتن به طور طبیعی است.

هورمونها: این می تواند بر ذخیره آب و ترکیب بدن تاثیر بگذارد.

چگونه می توان ترکیب بدنی را اندازه گرفت؟

کولیس

این یک روش است که مردم در باشگاه های محلی استفاده می کنند. کولیس ها به خاطر راحتی کار و قابل حمل بودنشان زیاد استفاده می شوند. در این روش مقدار پوستی که می توان در دست گرفت در چند جای مختلف بدن اندازه گرفته می شود و توسط فرمولهای ریاضی درصد چربی بدن محاسبه می شود. دقت این روش پایین است و ممکن است نتیجه در آزمایش های مختلف تغییر کند.

وزن گیری هیدرواستاتیک

به آن وزن گیری زیر آب هم می گویند. درصد چربی را با استفادهه از وزن بدن زیر آب محاسبه می کند. در این روش باید در حالی که روی ترازوی مخصوصی هستید تمام هوای داخل ریه خود را خارج کنید و کاملا داخل آب شوید. سپس وزن داخل آب با وزن روی زمین باهم مقایسه می شوند. با انجام یک سری محاسبات درصد چربی به دست می آید.

بهرحال این روش هم مانند کولیس اندازه های دیگر مانند چگونگی توزیع چربی یا وزن استخوان ها و دیگر موارد را نمی دهد. همچنین این روش مشکل تر و در محل های خاصی انجام می شود.

جذب انرژی دوگانه X-ray

این روش یک تست پزشکی است که برای انجام آن باید داخل دستگاه ایکس ری رفت. این روش تفاوت مقادیر انرژی که در ابتدا وارد بدن می شود و مقدار انرژی باقی مانده را اندازه می گیرد.

استفاده اصلی از این روش محاسبه چگالی استخوان است. اکنون در ارزیابی ترکیب بدنی نیز به کار برده می شود. برخلاف دو روش قبلی در اینجا می توان چربی بدن را به صورت مجزا در بخش های مختلف بدن اندازه گیری کرد. هزینه در این روش بالاست و باید در بیمارستان ها و کلینیک های مجهز به xray انجام شود.

آنالیز مقاومت بیوالکتریک BIA

این روش با ارسال جریان الکتریکی کوچک به بدن و اندازه گیری اپوزیسیون جریان در آب بدن کار می کند. برخلاف روش های دیگر در آنالیز مقاومت بیوالکتریک نیاز به حضور تکنسین نیست و شخص می تواند به راحتی با دستگاه کار کند. توجه داشته باشید که تمام دستگاه های BIA کل بدن را تست نمی کنند. دقت این دستگاه ها بسته به کیفیت می تواند بسیار بالا باشد. و از آنجاکه آب بدن را اندازه میگیرد اطلاعات مفید زیادی را در اختیار قرار می دهد.

اسکنر سه بعدی بدن، آنیا ۳D

آنیا از هر دو روش اندازه گیری وزن و حجم بدن برای به دست آوردن اطلاعات جامع و صحیح از سلامتی و تناسب شما استفاده می کند. اندازه گیری حجم قابل مقایسه با وزن گیری زیر آب است که قبلا مطرح شد. آنیا از مدل پیشگویانه ای استفاده می کند که نه تنها اندازه و درصد چربی را به صورت کلی می دهد بلکه محل چربی و عضله بدون چربی در بدن شما را مشخص می کند.

کار با این دستگاه بسیار آسان تر از روش های قبلی و نیاز به متخصص و قرارگیری در شرایط دشوار برای محاسبه اندازه های ترکیب بدنی ندارد. تنها لازم است روی دستگاه ایستاده و در کمتر از یک دقیقه اسکن شوید. روشی به صرفه تر و بسیار دقیق تر از راههای دیگر که اطلاعات مفید را به شما می دهد.

نرم افزار آنیا الگوریتم دقیق و ویژه دارد که آن را در زمینه ارزیابی سلامت و تناسب بدن منحصر به فرد می سازد.

در مجموع آنیا کاربری آسان، بدون خطر تابش اشعه و کاملا امن برای تعیین کردن ترکیب بدنی و دیگر اندازه های بدن است.